برسد اگر چه سهم هر كدام آنها اين مقدار نباشد . بايد خمس آن را بدهند وهمچنين اگر مجموع كمتر از نصاب باشد . بنا بر احتياط واجب . مسأله 1806 - اگر معدنى را كه در ملك ديگريست بيرون آورد ، آنچه از آن بدست مى آيد مال صاحب ملك است . وچون صاحب ملك براي بيرون آوردن آن خرجى نكرده ، بايد خمس تمام آنچه را كه از معدن بيرون آمده بدهد . 3 - گنج مسأله 1807 - گنج ، مالي است كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان باشد وكسى آن را پيدا كند وطورى باشد كه به آن ، گنج بگويند وخمس در آن واجب است اگر طلا ونقره باشد . مسأله 1808 - اگر انسان در زمينى كه ملك كسى نيست گنجى پيدا كند ، مال خود أو است وبايد خمس آن را بدهد . مسأله 1809 - نصاب گنج 105 مثقال نقره در نقره 15 مثقال طلا است در طلا يعنى اگر نقره اى را كه از گنج بدست مى آورد ، قبل از كم كردن مخارجى كه براي آن كرده به 105 مثقال وطلا به 15 مثقال برسد بايد خمس آن را بدهد . مسأله 1810 - اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند وبداند مال كساني كه قبلا مالك آن زمين بودن اند نيست ، مال خود أو مى شود وبايد خمس آن را بدهد ، ولى اگر احتمال دهد كه مال يكى از آنان است ، بايد به أو اطلاع دهد وچنانچه معلوم شود مال أو نيست ، بايد به كسى كه پيش از أو مالك زمين بوده اطلاع دهد ، وبه همين ترتيب به تمام كساني كه پيش از أو مالك زمين بوده اند خبر دهد واگر معلوم شود مال هيچ يك آنان نيست مال خود أو مى شود وبايد خمس آن را بدهد . مسأله 1811 - اگر در ظرفهاى متعددى كه در يك جا دفن شده مالي پيدا كند كه قيمت آنها روى هم 105 مثقال نقره يا 15 مثقال طلا باشد ، بايد خمس آن را بدهد .